ਹਵਸ ਦੀ ਅੱਗ ਘੱਟ p5

                                   ਹਵਸ ਦੀ ਅੱਗ ਘੱਟ 

ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਦੀਪ ਜਲੇ ਜੱਗ ਸਾਰਾ ਉਜਆਰੇ

ਵੇਖ ਇਹ ਝਿਲਮਿਲ  ਘੰਭੀਰ ਹੋ ਜੱਸਾ ਵਿਚਾਰੇ 

ਸੁਣਿਆ ਦੀਵਾਲੀ ਤਿਉਹਾਰ ਭੱਲੇ ਦੀ ਬੁਰੇ ਤੇ ਜਿਤ ਦਾ ਪਰਤੀਕ 

ਜੱਸਾ ਸੋਚੇ ਅਪਣੀ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੋਧਾਂ ਇਹੀਓ ਜਤਨ ਠੀਕ 

ਸੋਲਾਂ ਕਲਾ ਭਰਭੂਰ ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਅਗਵਾਹ

ਐਨਾ  ਵਿਦਵਾਨ ਹੋ ਰਾਵਣ ਕੀਤਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਗੁਨਾਹ 

ਰਾਵਣ ਜਾਣੇ ਗਤਿ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੀ ਜੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵਧ ਨਾ ਕੀਤਾ 

ਰਾਮ ਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਮੋਲ ਲਈ ਰਾਵਣ ਹਰਨ ਕੀਤੀ ਸੀਤਾ 

ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਰਾਵਣ ਜੋ ਅਗਵਾਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਰ ਜਾਵਾਂ 

ਰਾਮ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮੇਰਾ ਕਿਵੇਂ ਗਤਿ ਮੈਂ ਪਾਵਾਂ 

ਰੱਖਾਂ ਹਵਸ ਭਰੀ ਅੱਖ ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਤੇ ਅਵਗੁਣ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਘੱਟ 

ਜੱਗ ਜਦ ਜਾਣੂ ਹੋਊ ਮੇਰੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਤੋਂ ਮਾਰ ਕੋੜੇ ਕੱਢਣਗੇ ਮੇਰੇ ਵੱਟ 

ਕਰ ਮੂੰਹ ਕਾਲਾ ਗਲ ਛਿੱਤਰ ਪਾ ਖੋਤੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਡਨ ਨਾ ਮਿਲੇ ਜੱਸਾ ਡਰੇ

ਉਮਰ ਨਾਲ ਹਵਸ ਦੀ ਅੱਗ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਏ ਇਹੀਓ ਅਰਦਾਸ ਜੱਸਾ ਕਰੇ 

ਰੁੱਖ ਰੁੱਖੇ ਰੁੱਖ ਦਾ p5

                      ਰੁੱਖ ਰੁੱਖੇ ਰੁੱਖ ਦਾ 

ਪੱਤਝੜ ਆਇਆ ਪਤੇ ਗਏ ਝੱੜ ਰੁੱਖਾ ਹੋ ਖੜ੍ਹਾ ਉਹ ਰੁੱਖ 

ਪੁੱਛਿਆ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਐਨਾ ਕੁੱਛ ਗਵਾ ਕੇ ਆਇਆ ਨਾ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ 

ਕਦੇ ਹਰੇ ਭਰੇ ਸੀ ਹੁੰਦੇ ਤੇਰੇ ਪੱਤੇ ਪੀਲੇ ਪੈ ਗਏ ਸੁੱਕ ਕੇ ਮੁੱਕ

ਪੱਤੇ ਤੇਰਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਸੀ ਪੱਤੇ ਸਨ ਤੇਰੀ ਸ਼ਾਂਨ 

ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਹ ਕੇ ਨਿਕਲੀ ਨਾ ਤੇਰੀ ਜਾਨ 

ਰੁੱਖ ਬੋਲਿਆ ਕੀ ਦੱਸਾਂ  ਤੈਨੂੰ ਬੰਦਿਆ ਤੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਣਾ 

ਅਸੂਲ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਲੱਗਾ ਰਹਿਣਾ ਆਣਾ ਜਾਣਾ 

ਜੋ ਲਿਖੇ ਕਰਮ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਕਰ ਗਏ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਰੋਣਾ 

ਬਾਕੀ ਜੜਾਂ ਤਣਾ ਮੇਰਾ ਜ਼ਿੰਦਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਅਜੇ ਮਰਿਆ 

ਭਰੋਸਾ ਮੈਨੂੰ ਰੱਬ ਤੇ  ਕਰੂ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਹਰਿਆ ਭਰਿਆ 

ਰੁੱਖ ਰੁੱਖੇ ਰੁੱਖ ਦਾ ਵੇਖ ਜੱਸਾ ਮਨ ਕਰੇ ਵਿਚਾਰ 

ਛੋਟੀ ਸੱਟ ਖਾ ਮਾਯੂਸ ਹੋਵੇਂ  ਤੂੰ ਬਹਿ ਜਾਏਂ ਹੋ ਲਾਚਾਰ 

ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਰੱਖ ਭਰੋਸਾ ਰੱਬ ਤੇ ਸੋਕੇ ਬਾਦ ਲੈ ਆਊ ਫਿਰ ਬਹਾਰ 

ਜਿਸ ਸਿਰਜਿਆ ਜਹਾਨ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਜੱਸਿਆ ਰੱਖੂ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਣਹਾਰ 

xxxx

                     रुख रुखे रुख दा 

पतझड़ आया पत्ते गए झड़ रूखा हो खड़ा ओह रुख 

पुछिया रुख नू ऐना कुछ गवा के आया ना तैनू दुख 

कदे हरे भरे हुंदे सी तेरे पत्ते पीले पै गए सुक मुक 

पत्ते तेरा शिंगार सी पत्ते सन तेरी शान 

की उन्हें खोह कर निकली ना तेरी जान 

रुख बोलिया की दसां तैनू बंदिया तूं समझ नहीं पान्ना

असूल कुदरत दा पत्तियां दा  लगा रहना आना जाना 

जो लिखे कर्म पत्तियां दे पूरे कर गए इस विच की रोना 

बाकी झड़ तन्ना मेरा जिंदा मैं नहीं एजे मरिया

भरोसा मैनू रब ते करू मैनू फिर हरिया भरिया

रुख रुखे रुख दा देख जसा करे मन विचार 

छोटी सट खा मायूस होवें बह जाएं हो लाचार 

रुख वांग रख भरोसा रब ते सोके बाद लै आऊ बहार 

जिस सिरजिया जहान नाल तैनू जसिया रखू तैनू रखनहार 

ਜੱਸਾ ਨਹੀਂ ਐਨਾ ਗਵਾਰ p5

                                 ਜੱਸਾ ਨਹੀਂ ਐਨਾ ਗਵਾਰ

ਪੈਰ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਮੈਂ ਮੰਨਾ ਮੈਂ ਗਵਾਰ 

ਸਿਰ ਨਾ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਮੈਂ ਨਾ ਕੋਈ ਸਰਦਾਰ 

ਢਿੱਡ ਵੀ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਮੈਂ ਨਾ ਕੋਈ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ 

ਅਕਲ ਅੱਧੀ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਨਾ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾਰ 

ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਦਾ ਥੌਹ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਨਾ ਕੋਈ ਕਲਾਕਾਰ 

ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਿਹਾ ਸਾਂਭਿਆ ਨਾ ਗ੍ਰਿਸਤ ਦਾ ਭਾਰ 

ਬੀਵੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਨਾ ਕਰ ਪਾਇਆ ਬੀਵੀ ਰਹੀ ਨਾਰਾਜ਼ 

ਮੈਂ ਸਮਝਾਂ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਕਾ ਗਵਾਰ 

ਪਰ 

ਭੈੜ ਬੰਦੇ ਦੀ ਮੈਂ ਨਾ ਵੇਖਾਂ ਚੰਗਾ ਮੈਨੂ ਲਗੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ 

ਰੌਣਕੀ ਮੈਂ ਬੰਦਾ ਮਹਿਫਲੀਂ ਲੈ ਆਵਾਂ  ਹਾਸੇ ਦੀ ਬਹਾਰ  

ਮਤਲਵੀ ਮੈਂ ਨਾ ਕੋਈ ਮੈਂ ਯਾਰਾਂ ਦਾ ਯਾਰ 

ਅੱਧ ਵਾਟ ਬਾਂਹ ਨਾ ਛੱਡਾਂ ਤੋੜ ਨਿਭਾਵਾਂ ਪਿਆਰ 

ਸੁਹੇਲੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਜੀਤੀ ਪਾਇਆ ਜਨਮ ਦਾ ਸਾਰ 

ਆਮ ਸਧਾਰਨ ਜਨ ਹੈ ਜੱਸਾ ਜੱਸਾ ਨਹੀਂ ਐਨਾ ਗਵਾਰ 

ਸੁੱਖ ਸੰਤੋਖ ਪਾਇਆ p5

                      ਸੁੱਖ ਸੰਤੋਖ ਪਾਇਆ 

ਚੌਕੰਨੇ ਹੋ ਸੁਣੋ ਜੱਸੇ ਦੀ ਜੱਸਾ ਗਲ ਕਰੇ ਸਿਆਣੀ 

ਮਨ ਮੰਨੇ ਤਾਂ ਇਹ ਰਾਹ ਚੱਲੋ ਸਕੂਨ ਮਿਲੂ ਸੱਚ ਜਾਣੀ

ਘੱਟ ਪੈਸੇ ਤੇ ਬੰਦਾ ਭਿਖਾਰੀ ਹੱਥ ਸੱਭ ਅੱਗੇ ਫੈਲਾਏ 

ਢਿੱਡ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾ ਬੁਝੇ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦਾ ਮੁਹਤਾਜ ਹੋ ਜਾਏ 

ਜਾਦੇ ਧਨ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ਰਾਪ ਖੋਹ ਨਾ ਜਾਏ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਫ਼ਿਕਰ ਖਾਏ 

ਚਿੱਤ ਚਿੰਦੇ ਹੋਰ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਾ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਆਏ 

ਥੋੜੀ ਸੋਚ ਕੇ ਬੰਦਾ ਸਮਝਦਾਰ ਨਾ ਬਣ ਪਾਏ 

ਬੇਵਕੂਫ ਝੱਲਾ ਮੁਗਧ ਮੂੜ ਕਈ ਕਈ ਨਾਮ ਕਹਿਲਾਏ 

ਜਾਦੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜਮ ਦਾ ਡਰ ਬਿਆਪੇ 

ਮਾਯੂਸੀ ਵਿੱਚ ਜੀਏ ਸੋਚ ਜਹਾਨ ਦੇ ਸਿਆਪੇ 

ਮੱਧ ਮਾਰਗ ਚੱਲੋ ਨੀਚੇ ਹੋ ਚੱਲੋ ਗੌਤਮ ਤੇ ਬਾਬੇ ਅਸੂਲ ਫਰਮਾਇਆ 

ਜੋ ਅਮਲ ਕਰ ਇਸ ਰਾਹ ਚੱਲਿਆ ਜੂਨ ਸੰਵਾਰੀ ਸੁੱਖ ਸੰਤੋਖ ਪਾਇਆ 

 

                            

ਕੰਜੂਸੀ ਦੀ ਕੀਮਤ p5 eE

                      ਕੰਜੂਸੀ ਦੀ ਕੀਮਤ

ਕੰਜੂਸ ਮੈਂ ਮੂਤੋਂ ਮੱਛੀਆਂ ਮੈਂ ਫ਼ੜਾਂ

ਕੰਜੂਸੀ ਕਰ ਧਨ  ਮੈਂ ਕੱਠਾ ਕਰਾਂ

ਕੰਜੂਸੀ ਦੀ ਜੱਸੇ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਈ 

ਦੱਸਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣ ਹੱਸਿਓ ਨਾ ਮੇਰੇ ਭਾਈ

ਜਵਾਨੀ ਉਮਰੇ ਇੱਕ ਹਾਣ ਪਰਵਾਨ ਸੁੰਦਰੀ ਮੈਂ ਪਟਾਈ 

ਲੱਡੂ ਉਸ ਖਾਣ ਲਈ ਮੰਗੇ ਮੈਥੋਂ ਮੈਂ  ਕੀਤੀ ਸੀ ਮਨਾਈ 

ਗੁੱਸੇ ਉਸ ਤੋੜੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਯਾਰੀ ਗਵਾਈ 

ਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਪੈਸਾ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪੋਟਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ 

ਗੱਡਾ ਖੋਦ ਕੋਠੜੀ ਦੀ ਫ਼ਰਸ਼ ਦੇ ਥੱਲੇ ਨੱਪਿਆ

ਵਰਿਆਂ ਬਾਦ ਲੋੜ ਪਈ ਦਬਿਆ ਪੈਸਾ ਕੱਢਿਆ 

ਪੋਟਲੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਹੋਸ਼ ਮੇਰਾ ਉਡਿਆ

ਕੁਤਰ ਕੇ ਚੂਹੇ ਮੇਰੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਕੀਤਾ ਸਫਾਇਆ 

ਰੋਇਆ ਮੈਂ ਪਰ ਇੱਕ ਸਬਕ ਸਿੱਖ ਮੈਂ ਪਾਇਆ

ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਪੈਸਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਲੇਖੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ 

ਮੰਨ ਹੱਥ ਦੀ ਮੈਲ ਪੈਸਾ ਪਿਆ ਪਿਆ ਹੈ ਨਹੀਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ 

ਜਾਦਾ ਜਮਾਂ ਨਾ ਕਰੋ ਹਿਸਾਬ ਦਾ ਖ਼ਰਚੋ ਖਿਆਲ ਜੱਸੇ ਦੇ ਮਨ ਦਾ 

xxxx

                   Penalty Of Miser 

Catching fish in piss puddle is wished by me 

I want to amass wealth by being miserly

Being a miser I had to pay penalty

I tell you my tale you will find it funny 

In youth I befriended a svelte beauty of my age 

She asked for sweets I denied she left me in her rage 

The hoarded cash I tied in a bundle in a linen

Dug a hole in cellar floor and buriedbit therein 

In hard times I needed money after a few years

Dug the buried notes what I saw drove me to tears 

Rats had gnawed shreded to pieces all notes the lot 

I lamented my hard luck but a bitter lesson I got 

Hoarded unused wealth is worthless and of no value 

So don't hoard spend wisely is Jassa's advice to you 

  

ਜਾਣੇ ਆਪ ਹਜ਼ੂਰ p5

                                               ਜਾਣੇ ਆਪ ਹਜ਼ੂਰ 

ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂ ਹੱਸਾਂ ਮੈਂ ਮੈਂ ਹੱਸ ਨਾ ਪਾਵਾਂ 

ਦੁੱਖ ਭਰਿਆ ਜੱਗ ਵੇਖ ਦੁਖੀ ਮੈਂ ਹੋ ਜਾਵਾਂ 

ਹੜ ਐਨਾ ਵੱਡਾ ਆਏ ਘਰ ਬਾਰ ਰੋੜ ਲੈ ਜਾਏ 

ਭੁਕਮ ਲਾਏ ਐਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਮਕਾਨ ਮੰਦਰ ਢਾਏ

ਇੱਕ ਡੋਬ ਕੇ ਮਾਰੇ ਇੱਕ ਮਾਰ ਦਬਾਏ

ਮੀਂਹ ਨਾ ਪਿਆ ਔੜ ਲੱਗੀ ਫ਼ਸਲ ਗਈ ਸੁੱਕ

ਅਨਾਜ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਆਈ ਕਾਤਲ ਬਣੀ ਭੁੱਖ 

ਤੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਜੀਵ ਆਈ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਉਸ ਫੈਲਾਈ 

ਹਾਰ ਬੈਠਾ ਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨ ਮਾਨਸ ਦਾ ਲੱਭੀ ਨਾ ਦਿਵਾਈ 

ਸੋਚਿਆ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵੱਸ ਨਾ ਕੁੱਛ ਤੇਰੇ ਤੇ ਐਵੇਂ ਮਾਯੂਸੀ ਛਾਈ 

ਚਿੰਤਾ ਉਹ ਆਪ ਕਰੇ ਜਿਸ ਆਪ ਰਚਨਾ ਰਚਾਈ 

ਕਿਓਂ ਉਹ ਜੱਗ ਤੇ ਬਿਪਤਾ ਲਿਆਏ ਆਪ ਜਾਣੇ ਉਹ ਹਜ਼ੂਰ 

ਸੋਚ ਕੇ ਇਹ ਸ੍ਵਾਰਥ ਭਰੀ ਸੋਚ ਕੁੱਛ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ ਮੇਰਾ ਦੂਰ 

 

ਕਰ ਕਿਰਤ ਇੱਜ਼ਤ ਪਾ p5

                                      ਕਰ ਕਿਰਤ ਇੱਜ਼ਤ ਪਾ 

ਵੇਹਲਾ ਵਲਕੜ੍ਹ ਧੇਲੇ ਦਾ ਮੈਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ

ਆਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਠੱਗੀ ਠੋਰੀ ਮਾਰ ਜੀਵਨ ਜੀਤਾ

ਸਭ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਫਲਾਂਵਾਂ 

ਹੱਥ ਫ਼ਲੌਣ ਤੋਂ ਨਾ ਸ਼ਰਮਾਵਾਂ 

 ਲਾਲਚ ਆਇਆ ਸ਼ਾਹ ਘਰ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ 

ਪੁੱਛੋ ਨਾ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਕੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬੀਤੀ 

ਡੰਡੇ ਮਾਰ ਘਰਦਿਆਂ ਨੇ ਪਿੰਡੋਂ ਮੈਨੂ ਕੱਢਿਆ 

ਸਹਾਰਾ ਨਾ ਕੋਈ ਪਰਛਾਵੇਂ ਨੇ ਵੀ ਸਾਥ ਛੱਡਿਆ 

ਅਕਲ ਥੋੜੀ ਮੈਨੂ ਆਈ 

ਦਿਮਾਗ ਵਰਤ ਕੀਤੀ ਕਮਾਈ 

ਕੰਜੂਸੀ ਕਰ ਬਣਿਆ ਸਰਮਾਈ 

ਸ਼ਾਹ ਕਹਿਲਾਇਆ ਇੱਜ਼ਤ ਪਾਈ 

ਮੰਨਾ ਕਿਸਮਤ ਚੰਗੀ ਮਹਿਨਤ ਮੇਰੀ ਰੰਗ ਲਿਆਈ 

ਅੱਜ ਕਲ ਜੱਸਾ ਦੇਵੇ ਸੱਭ ਨੂੰ ਸਲਾਹ 

ਕਰ ਕਿਰਤ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਜੂਨ ਜੀ ਜਾ